x
NFT Nedir?

NFT Nedir?

Kripto paralara yatırımınız olsun veya olmasın, NFT’yi bir yerlerden duymuş olma olasılığınız bir hayli yüksek. 

Milyon dolarlara satılan dijital tablolar, tweetler, oyun karakterleri “NFT” başlığı altında tüm dünyada ünlü oldu. Gelin NFT nedir, NFT nasıl yapılır, NFT nasıl satılır, NFT nasıl alınır Blokzincir ile alakası nedir, NFT’leri değerli kılan nedir, NFT’ler balon mudur vb. gibi kafanızdaki bütün soru işaretlerini bu yazı ile giderelim.

NFT ne demek?

NFT açılımı “Non-Fungible-Token”in kısaltmasıdır. Peki “Token” ne demektir, “Fungible” ne demektir ve “non-Fungible” olması ne anlama gelmektedir birlikte anlamaya çalışalım.

Önce, Fungibility’den bahsedelim. Fungibility aslında ekonomide “değiştirilebilir” olmaktır. Diyelim elinizde 100 TL para var.

Bu 100 TL para 50–50 iki banknota ayrılabilir, bu banknotlarla tekrar 100 TL yapabilir veya daha da küçük birimlere ayırabilirsiniz. Piyasada dolaşımdaki her 50 TL seri numaralarını saymazsak birbiri ile aynıdır. Dolayısı ile “Fungible” olarak adlandırılan ekonomik değerler birbiri üstüne eklenebilir, eksilebilir ve birbiri ile fark etmeksizin takaslanabilir.

Örneğin, 1 kiloluk bir külçe altın Fungible’dır. Çünkü başka 1 kiloluk külçe altın ile takaslanabilir. Aralarında belirgin bir fark yoktur. Ancak “Mona Lisa” tablosu Fungible değildir. Çünkü bu tablodan Dünya’da sadece bir adet vardır.

NFT Nedir? Fungible - Non-Fungible

 

Fungibility’i öğrendik, şimdi “Token” ne demek buna bakalım..

Ethereum bir blokzincirdir. Bu blokzincir üzerindeki kendi para birimine “Ether (ETH)” denir. Üstteki bilgiye göre, 1 ETH’niz var ise, 1 ETH daha alırsanız 2 ETH’niz olur. Dolayısı ile ETH Fungible’dır.

Token, Ethereum ağındaki ETH dışındaki diğer para birimleridir. Evet, Ethereum bir para değildir. Ethereum bir blokzincir teknolojisidir ve alınıp satılan şey ETH (ether)’dir. Ethereum ağındaki diğer kripto varlıklar ise “Token” olarak adlandırılır. Örneğin: Her zaman 1 dolara eşit olan Tether (USDT) bir Tokendir.

Ethereum ağı üzerinde 100 USDT’niz var diyelim, bu USDT’leri bölebilir, küçük 10’luklara ayırabilirsiniz. Dolayısı ile Ethereum ağındaki USDT’ler Fungible Tokendir.

Nft Nedir Token

Buraya kadar toparlayalım ve ek bilgi verelim:

Aslında bir çok insan NFT Coin geleceği neler olacak diye düşünürken doğru terimler ve teknolojinin derinine inmeyi reddediyor. Ethereum ağındaki USDT bir Fungible Tokendir. Artıp azalabilir, toplayabilirsiniz. İşte USDT gibi hepimizin bildiği bu Fungible Tokenleri oluşturmak Ethereum ağında ERC20 adı verilen bir standart ile mümkün olmuştur. ERC20 standartı, Ethereum ağında fungible tokenler oluşturmaya yarar, yani USDT, LINK, HOT vb. Tokenler bir ERC20 standart olan Fungible Tokenlerdir.

ERC20 standartı ile Ethereum ağında fungible para basmak mümkün olmuştur. Bu standart sayesinde isteyen herkes kendi kripto parasını Ethereum ağında oluşturabilir hale gelmiştir.

Bu fikir Ethereum ağında kullanım patlaması yaratmıtşır. Örneğin Bitcoin ağında sadece Bitcoin (BTC) transferi mümkündür. ERC20 standart Ethereum ağını diğer tokenlerin ve sahiplerinin de kullanabilmesine olanak tanımıştır.

İşte NFT dediğimiz tokenler ise, USDT,LINK,HOT gibi tokenlerin aksine, birbirinden tamamen farklı, birbirine eklenemeyen, çıkarılamayan ve blokzincir üzerindeki eşsiz olan varlıklardır. Yani non-fungible'dır.

Erc 20 vs Erc 721

 

NFT oyunları şuana kadar keyifle oynadığımız oyunlardan farklı, MMORPG oyun türlerinden (World of Warcraft, Knight Online, Metin2) örnek verecek olursak, karakterinizin elindeki silah sadece karakterinize aittir. Üzerine bir şey eklenemez, eşyadan bir şey çıkarılamaz. O eşya o oyunda tektir. Aynı özellikten bir başka eşya olsa bile, her eşyanın oyun veri tabanında birbirinden farklı ID’leri mevcuttur.

Dolayısı ile bu oyun eşyalarını, yani benzersiz öğeleri oluşturmak için non-Fungible bir Token standartının gelmesi gerekiyordu. ERC721 Standart ile bu sorun çözüldü ve ardından ERC1155 adlı farklı bir standart daha oluşturuldu ama bu teknik detaylara daha fazla girmeyelim.

Kısaca bu konuları özetleyecek olursak: ERC20 standartı ile fungible tokenler (USD,BNB,Shiba) , ERC721 ve ERC1155 standartı ile non fungible tokenler (NFT’ler) oluşturulabiliyor.

Bu kısma kadar NFT’nin anlamını (non-fungible token), blokzincirdeki diğer Tokenlerden farkını (ERC20) ve hangi standartlara oluşturulduğunu (ERC-721 , ERC1155) öğrenmiş olduk. Şimdi teknik konuları bir kenara bırakıp, asıl konulara geçelim. Peki NFT nedir ve nasıl satılır , NFT Koleksiyonu nedir , NFT fiyat nasıl belirlenir?

nft nedir fiziksel veya dijital

 

NFT’leri anladım; peki NFT’ler neden sanat eserleri için kullanılıyor?

NFT’lerin tamamen özel ve tek olması bu tokenlerin sanat çalışmalarında kullanılmak istenmesine neden oldu. Çünkü her sanat eseri tektir. Van Gogh’un sadece bir adet “Yıldızlı Geceler” tablosu mevcuttur ve ya bir fotoğraf sanatçısının çektiği fotoğraf tek bir NFT Fotoğraf. Diğer bütün tablolar bir imitasyondur. NFT’ler dijital dünyada bu imitasyonun önüne geçmiş oldu ve her bir sanat eserinin blokzincirde artık tek bir karşılığını üretmiş oldu.

Bir NFT kimin cüzdanında ise sahibi odur. Mevcut NFT asla taklit edilemez çünkü blokzincirde tektir. Tıpkı cüzdanımızdaki USDT gibi, NFT’ler cüzdandan cüzdana gönderilebilmektedir. Dolayısı ile üretilen NFT’ler belirlenen bir fiyat ile alınıp satılabilmektedir. NFT marketlerin de yaygınlaşması ile birlikte bu dijital ve taklit edilemez ürünler Opensea, Rarible, Foundation gibi marketlerde alınıp satılmaya başladı.

NFT’ler artık günümüzde koleksiyonculuk dahil olmak üzere bir çok noktada hayatımıza girmeye başladı. Dolayısı ile NFT’ler bu işle meraklı koleksiyonerler, oyun severler tarafından benimsendi ve bu NFT’lere ciddi meblağlar verilmeye başlandı. NFT piyasası giderek büyümekte, sanat ve teknoloji camiasından herkesin ilgisini çekmeye başlamıştır.

nft nedir tablolar

NFT'ler sadece JPEG resimler yada güzel dijital tablolar mıdır ? Başka kullanım alanları nelerdir?

NFT denilince belki de akla ilk gelen milyonlarca dolara alınıp satılan basit JPEG resimler, ama NFT’ler bunlardan çok daha fazlası olabilir. NFT’ler blokzincirdeki eşsiz tokenlerdir. Dolayısı ile NFT’ler sadece sanat eserlerinden ibaret değildir. NFT’lerin çok daha büyük potansiyeli mevcuttur.

Bir NFT dijital bir sanat eseri olabilir, Decentraland veya Sandbox’da bir oyun karakteri veya arsa olabilir, CryptoKitty gibi sanal bebek olabilir, NBA TopShots veya Sorare'deki gibi oyuncu ve futbolcu dijital kartları olabilir.

NFT ile ilgili belki de en kritik cümle, blokzincirde eşsiz varlıklar olduğundan taklit edilemez ve değiştirilemezler. İşte bu özellik baz alınarak, verilebilecek bir çok gerçek hayat örneği vardır:

NFT, tapu olabilir. O NFT’ye sahip birisi bir malın mülkiyet haklarına sahip olabilir.

NFT, arazi olabilir. NFT’yi alanlar belirli bir arazinin sahibi olabilir.

NFT, aracın servis ve kaza kaydını tutan bir sertifika olabilir.

NFT, bir konser için bilet sayılabilir. Hatta o NFT’ye sahip olanlar biletten fazlasına sahip olabilir.  

NFT, pasaport veya vize olabilir. Bu NFT’ye sahip kişiler mevcut ülkeye seyahat edebilme hakkı kazanabilir,

NFT, mevcut ülkenin oturma izni olabilir, vatandaşlık belgesi dahi olabilir.

Kısacası, bir NFT için hayal gücü, inovasyon, ve kullanılabilirlik sınırsızdır. Belki de içinde sertifika içeren her şey NFT olabilir.

nft nedir

 

Youtube kanalımızdaki video ile de NFT teknolojisini keşfedebilirsiniz.

 

SONUÇ

Çoğu yeni teknolojide olduğu gibi, NFT’lerin uygulanması veya genel olarak benimsenmesi şu anda tam olarak oturmuş değil. Bununla birlikte, bu tokenlerin kripto dünyasında bir miktar kargaşaya neden olduğu da aşikar ama NFT’ler dijital sahiplik mantığı çerçevesinde, blockchain teknolojisi ile birleştiğinde, olası kullanım durumlarının oldukça sınırsız olduğunu fark edecek ve büyük marka ve şirketlerin, her geçen gün bu teknolojiye adım atmaya başladığını (haberlerimizde) göreceksiniz.

 

 

Kaynak: https://tobbykitty.com/2021/07/08/nftler-hakkinda-bilmeniz-gereken-her-sey/https://sensoriumxr.com/tr/articles/non-fungible-tokens-nfts-quick-guide